دیجیتال کردن عکس‌های قدیمی یعنی از هر عکس کاغذی یک فایل بسازید و فایل‌ها را طوری نگه دارید که بعد از سال‌ها هم پیدا شوند. چهار کار اصلی دارد: اسکن درست، انتخاب رزولوشن، نام‌گذاری و پوشه‌بندی، و نگهداری در جایی که با یک دستگاه خراب نشود از دست برود.
در این راهنمای دیجیتال کردن عکس‌های قدیمی هر چهار کار را قدم‌به‌قدم می‌نویسیم.
دیجیتال کردن عکس‌های قدیمی را از کجا شروع کنیم؟
دیجیتال کردن عکس‌های قدیمی را با یک دسته‌ی کوچک شروع کنید، مثلاً عکس‌های یک مناسبت. مراحل کار این‌هاست:
- عکس‌ها را تمیز کنید و با دست تمیز بردارید.
- با اسکنر تخت و رزولوشن مناسب اسکن کنید.
- هر فایل را با الگوی ثابت نام‌گذاری کنید.
- فایل را در پوشه‌ی سال و مناسبت بگذارید.
- یک نسخه‌ی دیگر روی رسانه‌ای جدا نگه دارید.
آرشیو ملی آمریکا یادآوری می‌کند که عکس اصلی را بعد از دیجیتال کردن نگه دارید. فایل دیجیتال کمک نگهداری است و جای عکس کاغذی را نمی‌گیرد.
روش اسکن در دیجیتال کردن عکس‌های قدیمی
برای دیجیتال کردن عکس‌های قدیمی دو راه دارید: اسکنر تخت یا دوربین گوشی. جامعه‌ی تاریخی مینه‌سوتا اسکنر تخت را ترجیح می‌دهد و گوشی را فقط راه آخر می‌داند.
اسکنر تخت
اسکنر تخت برای عکس‌ها و کاغذهای تخت مناسب است. آرشیو ملی آمریکا می‌گوید کل عکس باید روی شیشه جا شود، چون درِ اسکنر ممکن است عکس را له یا تا کند.
اسکنرهای کاغذکش و دستگاه‌های چندکاره برای عکس‌های قدیمی توصیه نمی‌شوند. آرشیو ملی آمریکا اسکنرهای با تغذیه‌ی خودکار را برای عکس‌های شکننده، خم‌شده یا باارزش مناسب نمی‌داند. جامعه‌ی تاریخی مینه‌سوتا هم از دستگاه‌های چندکاره و اسکنرهای کاغذکش دوری می‌کند.
پیش از هر اسکن، گرد عکس را با دمنده‌ی لاستیکی هوا پاک کنید. عکس را با دست تمیز و از لبه‌ها بگیرید.
اپ گوشی
جامعه‌ی تاریخی مینه‌سوتا دوربین و اپ گوشی را جای اسکنر تخت نمی‌داند. می‌نویسد گوشی جز راحتی در تقریباً همه‌چیز ضعیف‌تر است، ولی ممکن است تنها فرصت شما برای گرفتن یک کپی باشد.
اگر ناچارید با گوشی کار کنید، عکس را روی سطح صاف بگذارید و دوربین را موازی عکس نگه دارید تا حاشیه‌ها کج نشوند. برای اسکن سند با گوشی راهنمای اسکن مدرک با موبایل و معرفی اپ اسکنر سند را هم ببینید.
اپ گوشی در دیجیتال کردن عکس‌های قدیمی بیشتر به درد یک نسخه‌ی موقت می‌خورد. وقتی فرصت داشتید، همان عکس را با اسکنر تخت دوباره اسکن کنید.
رزولوشن مناسب برای دیجیتال کردن عکس‌های قدیمی
در دیجیتال کردن عکس‌های قدیمی، رزولوشن اسکن را با ppi می‌سنجند، یعنی تعداد نقطه در هر اینچ. جامعه‌ی تاریخی مینه‌سوتا می‌گوید ۳۰۰ ppi در حالت کلی کافی است و ۶۰۰ ppi برای عکس‌هایی است که می‌خواهید بزرگ‌تر چاپ کنید یا جزئیاتشان مهم است.
جدول زیر چند نمونه از همان بروشور است. در همه‌ی ردیف‌ها، ۳۰۰ ppi برای چاپ در اندازه‌ی خود عکس کافی است.
| اندازه‌ی عکس | اسکن برای چاپ هم‌اندازه | اسکن برای چاپ بزرگ‌تر |
|---|---|---|
| ۴×۶ اینچ | ۳۰۰ ppi | ۶۰۰ ppi برای چاپ ۸×۱۰ اینچ |
| ۵×۷ اینچ | ۳۰۰ ppi | ۴۸۰ ppi برای چاپ ۸×۱۰ اینچ |
| پولاروید (حدود ۳×۳ اینچ) | ۳۰۰ ppi | ۷۸۰ ppi برای چاپ ۸×۱۰ اینچ |
اسلاید و نگاتیو عددهای جدا و خیلی بالاتر دارند. اگر آن‌ها را هم دارید، جدول کامل بروشور را ببینید.
رنگ و فرمت فایل
همه‌ی عکس‌ها را رنگی اسکن کنید، حتی عکس سیاه‌وسفید و سپیا. جامعه‌ی تاریخی مینه‌سوتا توضیح می‌دهد که فایل رنگی را می‌شود به خاکستری تبدیل کرد، ولی برعکسش شدنی نیست.
برای فرمت، همین بروشور می‌گوید JPEG برای آرشیو مناسب نیست، چون با فشرده‌سازی جزئیات را دور می‌ریزد. TIFF فرمت بدون افت است و موزه‌ها برای آرشیو به کار می‌برند، ولی فایل‌هایش خیلی حجیم می‌شود. PNG هم فشرده‌سازی بدون افت دارد.
اگر حجم برایتان مهم است، PNG یا ترکیب «نسخه‌ی آرشیو TIFF و نسخه‌ی دیدن JPEG» را در نظر بگیرید. فایل اصلی اسکن را دوباره ذخیره نکنید؛ برش و ویرایش را با نام تازه ذخیره کنید.
نام‌گذاری و پوشه‌بندی عکس‌ها بر اساس سال و مناسبت
نام‌گذاری و پوشه‌بندی را پیش از اسکن عکس‌های بعدی تعیین کنید و به آن پایبند بمانید. جامعه‌ی تاریخی مینه‌سوتا الگوی «سال، ماه، روز، نام، شماره» را پیشنهاد می‌دهد، مثلاً با تاریخ در ابتدای نام تا فایل‌ها به ترتیب زمان کنار هم بنشینند.
آرشیو ملی آمریکا برای شناسه‌ی فایل فقط حروف لاتین، خط تیره و زیرخط را توصیه می‌کند و فاصله را نمی‌پسندد. آرشیو ملی چهار پرسش را برای توضیح هر عکس پیشنهاد می‌کند: چه کسی، چه چیزی، کجا و کی.
با این دو توصیه، یک الگوی ساده می‌شود: پوشه‌ی سال، داخلش پوشه‌ی مناسبت، و نام فایل از سال و ماه شروع شود. جدول زیر نمونه‌ی فرضی است.
| سطح | نمونه‌ی فرضی | توضیح |
|---|---|---|
| پوشه‌ی اصلی | Family-Photos | همه‌ی عکس‌های خانوادگی در یک ریشه |
| پوشه‌ی سال | 1352 | سال شمسی عکس؛ اگر سال را نمی‌دانید، دهه بنویسید |
| پوشه‌ی مناسبت | 1352-06_Aroosi-Amoo-Ali | سال، ماه و مناسبت یا نام آدم‌ها |
| فایل | 1352-06-15_Aroosi-Amoo-Ali_001.tif | تاریخ، مناسبت و شماره‌ی ترتیبی |
اگر تاریخ دقیق عکس را نمی‌دانید، از پشت عکس یا از بزرگ‌ترهای خانواده بپرسید و همان لحظه یادداشت کنید. نام آدم‌ها را هم بنویسید؛ سال‌ها بعد کسی یادش نمی‌ماند.
اگر نام‌های فارسی راحت‌ترتان می‌کند، می‌توانید در نام پوشه از فارسی استفاده کنید. فقط ترتیب «سال، مناسبت، شماره» را در همه‌جا یکسان نگه دارید. این بخش توصیه‌ی خود ماست و در بروشورها نیامده است.
نگهداری نتیجه‌ی دیجیتال کردن عکس‌های قدیمی در فضای ابری
فایل‌های اسکن‌شده را فقط روی یک رایانه نگه ندارید. جامعه‌ی تاریخی مینه‌سوتا و آرشیو ملی آمریکا هر دو قاعده‌ی ۳-۲-۱ را می‌گویند: سه نسخه، روی دو نوع رسانه، و یک نسخه در جایی دور از دو نسخه‌ی دیگر. فضای ابری، هارد و فلش از نوع‌های رسانه‌اند.
در فضای ابری ساختار پوشه‌ها را همان‌طور که روی رایانه ساخته‌اید نگه دارید. یک پوشه‌ی ریشه، زیرش پوشه‌ی هر سال، و داخل آن پوشه‌ی هر مناسبت. اگر عکس‌های دو خانواده‌ی پدری و مادری را جدا می‌خواهید، دو ریشه‌ی جدا بسازید.
اگر حجم گوشی یا فضای ابری فعلی‌تان پر است، راه‌حل پر شدن حافظه‌ی گوشی و راهنمای نگهداری فایل‌های مهم را هم ببینید.
ذخیره‌ی پوشه‌ای عکس‌ها در ابروفایل
ابروفایل (Abrofile) یک پلتفرم ابری برای دریافت، ذخیره، مدیریت و اشتراک‌گذاری فایل‌هاست. در بخش «فایل‌ها و پوشه‌ها» پنل می‌توانید پوشه بسازید، فایل‌ها را مرتب کنید، جست‌وجوی هوشمند بزنید و فایل را آنلاین ببینید. برای آرشیو عکس خانوادگی، همین ساختار «سال و مناسبت» را آنجا هم بسازید.
ابروفایل پرداخت بر اساس مصرف دارد و اشتراک ثابت لازم نیست. در پلن پایه، طبق اطلاعات ۶ آبان ۱۴۰۵، نگهداری فضا ۱۹۹ تومان برای هر گیگابایت در روز است. یک مثال فرضی: مجموعه‌ای به حجم ۵ گیگابایت روزی ۹۹۵ تومان می‌شود، یعنی برای ۳۰ روز حدود ۳۰ هزار تومان. قیمت روز را در صفحه‌ی قیمت فضای ذخیره‌سازی ببینید.
حجم هر فایل در ابروفایل محدود نیست، ولی نگهداری رایگان و نامحدود هم نیست؛ هزینه بر اساس گیگابایت در روز حساب می‌شود. جزئیات ذخیره‌ی پوشه‌ای در صفحه‌ی ذخیره‌ی فایل در ابروفایل آمده است.
ابروفایل یکی از جاهای نگهداری شماست. نسخه‌ی دوم و سومِ قاعده‌ی ۳-۲-۱ را خودتان روی رسانه‌ی دیگر نگه دارید.
گرفتن عکس از اقوام با لینک آپلود
اگر عکس‌های قدیمی دست چند نفر از فامیل است، می‌توانید لینک آپلود بسازید و برایشان بفرستید. فرستنده برای آپلود ثبت‌نام نمی‌خواهد.
در پلن پایه ۵ لینک آپلود دارید، هر لینک ۱۰ فایل می‌گیرد و فایل‌های لینک آپلود ۷ روز نگهداری می‌شوند. فایل‌های رسیده را زود در پوشه‌ی مناسب مرتب کنید. تفاوت لینک آپلود و لینک اشتراک‌گذاری را در مقاله‌ی لینک آپلود یا اشتراک‌گذاری بخوانید.
سوالات متداول
برای دیجیتال کردن عکس‌های قدیمی اسکنر تخت لازم است؟ جامعه‌ی تاریخی مینه‌سوتا اسکنر تخت را ترجیح می‌دهد. گوشی را فقط وقتی پیشنهاد می‌کند که راه دیگری ندارید.
رزولوشن اسکن چقدر باشد؟ ۳۰۰ ppi در حالت کلی کافی است. برای عکس‌های باارزش یا چاپ بزرگ‌تر، ۶۰۰ ppi یا بیشتر را انتخاب کنید.
عکس‌ها را با چه فرمتی ذخیره کنم؟ JPEG برای آرشیو توصیه نمی‌شود. TIFF و PNG بدون افت‌اند؛ TIFF حجیم‌تر است.
عکس سیاه‌وسفید را هم رنگی اسکن کنم؟ بله. فایل رنگی را می‌شود خاکستری کرد، ولی برعکسش شدنی نیست.
بعد از اسکن، عکس کاغذی را دور بریزم؟ نه. آرشیو ملی آمریکا و جامعه‌ی تاریخی مینه‌سوتا هر دو می‌گویند عکس اصلی را نگه دارید.
نام‌گذاری فایل‌ها چطور باشد؟ الگوی «تاریخ، مناسبت، شماره» را در همه‌ی فایل‌ها یکسان نگه دارید. آرشیو ملی آمریکا برای شناسه حروف لاتین و خط تیره را توصیه می‌کند.
قاعده‌ی ۳-۲-۱ چیست؟ سه نسخه، روی دو نوع رسانه، که یکی از نسخه‌ها در جایی دور از بقیه باشد.
نگهداری عکس‌ها در ابروفایل چقدر هزینه دارد؟ طبق اطلاعات ۶ آبان ۱۴۰۵ در پلن پایه ۱۹۹ تومان برای هر گیگابایت در روز است. قیمت روز را در صفحه‌ی قیمت ببینید.
جمع‌بندی
برای دیجیتال کردن عکس‌های قدیمی، اسکنر تخت را ترجیح دهید، با ۳۰۰ ppi شروع کنید و عکس‌های مهم را ۶۰۰ ppi اسکن کنید. فایل‌ها را با الگوی ثابت سال و مناسبت نام‌گذاری کنید و عکس کاغذی را نگه دارید.
برای نگهداری پوشه‌ای، ساخت پوشه‌های آرشیو عکس در ابروفایل را امتحان کنید. هر کاربر جدید پس از ثبت‌نام ۵۰ هزار تومان اعتبار هدیه می‌گیرد.
